2025eko hasieran, Washingtongo Unibertsitateko eta Brigham and Women's Hospital-eko (Harvard Medical School-eko irakaskuntza ospitalea) ikertzaileek Alzheimer gaixotasuna tratatzeko metodo paregabe bat aurkitu zuten: arnastea.xenongasa, neuroinflamazioa inhibitzen eta garuneko atrofia murrizten duena ez ezik, neurona-egoera babesleak ere handitzen dituena.

Xenonaeta Neurobabesa

Alzheimer gaixotasuna gizakiengan ohikoena den neuroendekapenezko gaixotasuna da, eta uste da haren kausa tau proteina eta beta-amiloide proteina garunean metatzearekin lotuta dagoela. Proteina toxiko horiek kentzen saiatzen diren sendagaiak egon diren arren, ez dira eraginkorrak izan gaixotasunaren progresioa moteltzeko. Beraz, ez gaixotasunaren erroko kausa ez tratamendua ez dira guztiz ulertzen.

Ikerketek erakutsi dute arnasteaxenonodol-garuneko hesia zeharkatu eta Alzheimer gaixotasuna duten saguen egoera nabarmen hobetu dezake laborategiko baldintzetan.Esperimentua bi taldetan banatu zen, sagu talde batek tau proteina metatzea erakutsi zuen eta beste taldeak beta-amiloide proteina metatzea. Esperimentu emaitzek erakutsi zuten xenonak ez zituela saguak aktiboagoak bihurtzen bakarrik, baita mikroglia-erantzun babeslea ere sustatzen zuela, eta hauek ezinbestekoak dira tau eta beta-amiloide proteinak garbitzeko.

Aurkikuntza berri hau oso berria da, gas geldo bat arnastuz efektu neurobabesleak sor daitezkeela erakusten baitu. Alzheimerraren ikerketa eta tratamenduaren arloan dagoen muga nagusietako bat da oso zaila dela odol-garuneko hesia zeharkatu dezaketen sendagaiak diseinatzea, etaxenonhau egin dezake.

Xenonaren beste aplikazio mediko batzuk

1. Anestesia eta analgesia: Gas anestesiko ideal gisa,xenonasko erabiltzen da bere indukzio eta suspertze azkarragatik, egonkortasun kardiobaskular onagatik eta albo-ondorioen arrisku txikiagatik;

2. Efektu neurobabeslea: Goian aipatutako Alzheimer gaixotasunaren aurkako efektu terapeutiko potentzialaz gain, xenona jaioberrien entzefalopatia hipoxia-iskemikoak (HIE) eragindako garuneko kalteak murrizteko ere aztertu da;

3. Organoen transplantea eta babesa:Xenonaemaileen organoak iskemia-berperfusio lesioetatik babesten lagun dezake, eta hori oso garrantzitsua da transplanteen arrakasta-tasa hobetzeko;

4. Erradioterapiaren sentsibilizazioa: Aurretiazko ikerketa batzuek erakutsi dute xenonak tumoreen erradioterapiarekiko sentsibilitatea areagotu dezakeela, eta horrek minbiziaren tratamendurako estrategia berri bat eskaintzen duela;